Słowniczek
pojęć dot. wentylacji i rekuperacji

Czy wiesz, że:

Anemometr – zwany również wiatromierzem – to urządzenie służące do mierzenia prędkości ruchu gazów i cieczy, a zwłaszcza wiatru.
W przypadku wentylacji pomieszczeń urządzenie jest stosowane do mierzenia ilości powietrza dostarczanego (pomiar przy nawiewach) przez rekuperator oraz usuwanego (pomiar przy wywiewach) z pomieszczeń.

W praktyce anemometr umożliwia sprawdzenie, czy zainstalowany system do rekuperacji działa prawidłowo – dostarcza i odbiera właściwą ilość powietrza z/do pomieszczeń, zgodną z polskimi normami. Pomiar umożliwia również optymalizację ilości przepływającego przez pomieszczenia powietrza.

Anemostat – jest to element nawiewny (nawiewnik) lub wywiewny (wywiewnik) do montowania w suficie. Anemostat stanowi zakończenie sieci wentylacyjnej mechanicznej; umożliwia również kształtowanie strugi nawiewanego powietrza.

Bilans powietrza – jest to ilość powietrza doprowadzonego oraz odprowadzonego z pomieszczenia, z pomocą urządzeń do wentylacji.

Centrala – inaczej zestaw wentylacyjny, czyli „serce” układu wentylacji mechanicznej, nawiewno-wywiewnej.

Chłodnica – wymiennik ciepła służący do chłodzenia powietrza dostarczanego z zewnątrz do systemu wentylacji. W nowoczesnych systemach wentylacji, np. rekuperatorach spiralnych, nie ma konieczności stosowania tego dodatkowego urządzenia, gdyż do zmiany temperatury jest wykorzystywane powietrze dostarczane / wywiewane z budynku.

Czerpnia – element systemu wentylacyjnego, przez który zasysane jest powietrze z zewnętrz budynku.

Zgodnie z polskimi normami odległość pomiędzy czerpnią a wyrzutnią powinny być następujące:

  • 8 do 10 m, jeśli czerpnia i wyrzutnia znajdują się na tej samej ścianie
  • 5 m, jeśli czerpnia i wyrzutnia są na ścianach sąsiadujących
  • 2 m, odległości wyrzutni od okien.

Filtry – w systemach wentylacji służą do filtrowania dostarczanego z zewnątrz, świeżego powietrza oraz usuwanego z pomieszczeń, w celu ochrony rekuperatora. Najczęściej montowane są filtry klasy EU4, wychwytujące cząsteczki o średnicy 0,5 µm (mikrometra), czyli zarodniki grzybów i pleśni, sadze oraz pyłki roślin (czyli potencjalnie najsilniejsze alergeny). Filtry pozwalają również na oczyszczenie powietrza z zanieczyszczeń znajdujących się w pomieszczeniach: roztoczy, sierści zwierząt, które – po dostaniu się do systemu wentylacji i do wymiennika – mogą doprowadzić do jego zatkania.

Infiltracja – samoczynna wymiana powietrza przez nieszczelności. W nowoczesnych rekuperatorach poziom szczelności wynosi nawet 99,9%.

Klimatyzacja
– proces wymiany powietrza w pomieszczeniu, którego celem jest zmiana jego właściwości fizycznych: temperatury oraz wilgotności w celu. Klimatyzacja nie ma wpływu na jakość (zanieczyszczenie) powietrza, nie zapewnia również jego przepływu, ani odpływu / dopływu we właściwej dla danego pomieszczenia ilości.

Kratka wentylacyjna – element kończący kanał wentylacyjny, umiejscawiany na / w ścianie od strony wentylowanego pomieszczenia.

Nagrzewnica – zwana również wymiennikiem ciepła. Służy do ogrzewania powietrza dostarczanego do systemu wentylacji. W przypadku wentylacji opartej na rekuperatorze spiralnym nie ma konieczności jej stosowania.

Obejście wymiennika ciepła (bypass) – jest to dodatkowa funkcja, w którą wyposażone są niektóre modele rekuperatorów. Umożliwia ona ustawienie bezpośredniego zasysanie powietrza z zewnątrz i dostarczenie do pomieszczeń (po przefiltrowaniu), bez przechodzenia przez rekuperator. W okresie letnim – dzięki obejściu – instalacja pracuje jako nawiewno-wywiewna (wentylacja) bez odzysku ciepła.

Pomiar przepływów
– badanie, z pomocą anemometru ilości powietrza dostarczanego oraz odprowadzanego z pomieszczeń przez wentylację. Pomiar umożliwia sprawdzenie, czy zainstalowany system do rekuperacji działa prawidłowo – dostarcza oraz odbiera właściwą ilość powietrza do pomieszczeń, zgodną z polskimi normami. Badanie umożliwia również ew. optymalizację ilości przepływającego przez pomieszczenia powietrza.

W pomieszczeniach „czystych” (w których są umieszczone nawiewy): gabinecie, pokoju oraz sypialni potrzeba nie mniej niż 30m3/h powietrza. W salonie niezbędną ilość powietrza obliczamy mnożąc jego kubaturę (powierzchnia x wysokość) przez 1,5 m3/h.

W przypadku pomieszczeń „brudnych” (w których są umieszczone wyciągi) potrzeba:

  • Kuchnia – nie mniej niż 70 m3/h
  • Łazienka – nie mniej niż 50 m3/h
  • WC bez łazienki – nie mniej niż 30 m3/h
  • Garderoba, spiżarnia – nie mniej niż 30 m3/h

Przewód / kanał wentylacyjny – element systemu wentylacji: rura o przekroju kołowym, prostokątnym lub innym, służąca do przepływu powietrza.

Rekuperacja (łac. recuperatio) – jest to proces odzyskiwania ciepła z pomocą wymienników ciepła, w celu jego dalszego wykorzystania.

W przypadku wentylacji proces rekuperacji polega na ogrzewaniu, przez rekuperator, powietrza wywiewanego z budynku przez powietrze do niego zasysane. Proces ten przebiega bez mieszania się tych II strumieni powietrza.

Rekuperator
– urządzenie służące do ogrzewania powietrza nawiewanego do budynku przez powietrze z niego usuwane. Ich funkcją jest również regulowanie przepływu powietrza w pomieszczeniach oraz stabilizacja dobowej temperatury.

Rekuperator spiralny – specjalny rodzaj rekuperatora, w którym ogrzewanie powietrza chłodnego przez ciepłe odbywa się w wyniku jego spiralnego, przeciwprądowego przepływu.

Rozwiązane to zapewnia maksymalną, rzeczywistą, na poziomie od 85% możliwość odzyskania usuwanego z budynku z powietrzem ciepła i wykorzystania go do ogrzania powietrza do niego dostarczanego. Tym samym możliwe jest znaczące obniżenia kosztów użytkowania. Przykładem urządzenia jest rekuperator spiralny firmy Bartosz.
Spręż – to siła, z jaką wentylatory przepychają powietrze przez przewody. Jeżeli moc rekuperatora jest zbyt mała, nawiew i wywiew funkcjonują prawidłowo jedynie przy otworach wentylacyjnych najbliższych do centrali. W efekcie system wentylacji nie działa zgodnie z wymaganiami. Do oceny wydajności pracy systemu służy pomiar przepływów.
Syndrom chorego budynku – jest to szereg objawów zdrowotnych. np. podrażnienie oczu, ból głowy, ospałość, które są wywoływane zanieczyszczeniami występującymi w budynku, np. kurzem, pyłem, cząstkami lotnymi pochodzącymi z powierzchni ścian, mebli oraz wykładzin a także zwiększonym stężeniem CO2.

Wentylacja
– wymiana powietrza w budynku, pomieszczeniu lub jego części.

Wentylacja grawitacyjna – wentylacja powodowana różnicą temperatur powietrza na zewnątrz oraz wewnątrz pomieszczenia. Ten typ wentylacji, w przeciwieństwie do mechanicznej, nie działa latem.

Wentylacja mechaniczna – wentylacja wywołana działaniem urządzeń mechanicznych: wentylatorów oraz rekuperatorów, wprawiających powietrze w ruch.

Wentylacja naturalna
– wentylacja powstająca na skutek różnicy temperatur oraz ciśnień wewnątrz oraz na zewnątrz pomieszczenia.

Wydajność centrali – jest to  maksymalna ilość powietrza (w m3/h), jaka może przepłynąć przez dany model wymiennika.

Wentylacja i rekuperacja: